Adda Ag-si-siim

Madmadlawen ni Tetang nga umas-asideg metten daytoy pag-padigosan ti nuang ka daydiay paglabaan. A ta idi naminsan nga aldaw, idi ag-gawgawen ti sinabonanna idiay ayan ti agay-ayos adda metten kasla naiyanod nga kakolkolor ti verde ken ti libegna kasla la tay pespes. Sinurot diay matana no ania't paggapuan daydiay nga kasla pespes. Isu metten ti pinnakasirpatna ken ni Berto nga mammastor. Nagsabat diay matada.

Agrukrukob ni Berto ta gawgaw-atenna daydiay natnagna nga tali ta nagwang-it diay nuang. Idi ingato na diay matana, isu metten iti pinnakakita na nga tumaltaliaw gayam kenkuana ni Tetang. Para ken ni Berto laeng a ket kasla nagbalin nga paralitico. Dina metten magunay diay tengngedna ta diay matana ket naipigketten ken ni Tetang. Ni Tetang met, intuloy na ti aggawgaw. Immuna nga nagsao ni Tetang. "Manong, ta nuang yo... rugrugitan na daytoy danum."

"Di bale ading, pumanaw kamin. Napadigos kon toy... keck... keck... che... che... whey... tchk ... tchk..." insungbat met ni Berto kabayatan isasalpana diay bukot ti nuangna. Ginotad ni Berto diay tali. Nag-wang-it diay nuang ta naguyod diay agongna. Pagamammoan "Psaw!" natinnag ni Berto ta naaros idi timmakder diay nuang. No di nan to met kitkitaen ti ar-aramiden na. Diay met mang-mingmingming ken ni Tetang ti obra na di kad pay napallogsitten. Ti bain na nga timmakder. Agar-aroyot ti basa diay pantalon na nga putot - tay sako ti bagas pay ketdi ti tela na. Aggagarikgik daguidiay babbai nga kadwa ni Tetang nga aglablaba. Agsaragasag diay putot nga sapin ni Berto, makita daguidiay babbai diay "alahas" nga iduldulinna.

Pinadas manen ni Berto ti sumalta. Agkalkalumbaba idiay pingir ti tengnged ken bukot diay nuang, daytay met ramay ti dapan na ket nagbatay diay siko ti makannigid nga saka diay nuang. Idi nakasaltan ginutad na manen diay tali. Nagnan diay nuang nga immoli diay bangkete nga darat. Gimmaw-is ni Berto ti bulong ti madre cacao (kawkawati) ken nag-pito ti kansion. Ti ayog diay pitona ket tay met kansion ni Engelbert Humperdinck nga "Cuando Cuando Cuando"...

"Uy... oy.. . ni Tetang... addan sa met mangsi-siim kenkan..." inkanta met daguidiay kadwa ni Tetang. Kasla da la tay coro diay simbaan nga nagpigsa diay kansion da.

(Maituloy daytoy nga istorya)

Na-atianan diay karayan

Simmardengen ti tudtudo. Bumasbassit metten diay danum nga agay-ayos nga aggapu't diay turturod ken kabanbantayan. Ado pay ti agkonkona nga tinambakan kano daguidiay taga surong diay dadduma nga paset ti agay-ayos. Tattan ngaruden, kasla la tedted ti isbo ti kurarapnit diay sumangpet nga danum nga mapan diay karayan. Makita metten daguiti dadakkel nga batbato... batbato nga idi agdakkel ti danum ket nalipos, di pay makita. Daytay alikono nga kasla alipospos ti muging ti baka ti pakailasinam nga adda bato diay batog na.

Sumayangguseng ti riaw, sarsarita ken katkatawa daguiti ububbing nga aglalangoy idiay maysa nga abot. Kasla da la pilpiltog nga aglalagto ken agkikinnamat. Diay met baba ti surong agdinama ta laba. Ni Tetang agmalmalo ti linabaan na sananto gawgawan ken idasay diay rabaw ti batbato tapno maikolada aglalo daguidiay pupuraw nga luplupot ken ules. Nalawan diay mabalin nga pagikoladaan ti linabaan ta naatianan ngaruden diay karayan.

Inaldaw dayta nga aglaba ni Tetang. Insardengna ti agbasa ti high school ta masapolna ti manged ken tumolong diay balayda. Manipud pay idi pimmusay daydi amada, di met maannongan ni nanangdan ti mangbiag ti familya. Inaldaw met nga adda agpalaba. Aglalo diay hospital. Ado daguitoy ul-ules ken tualia nga palabaan da. Nagaget ken natulnog nga babai ni Tetang.

Kabayatan pinaglablabana diay karayan, adda met gayam mangsi-siim kaniana. Ni Berto ket agpaspastor ti nuang diay tinaltalonan... diay ballasiw ti karayan. No agtengnga ti aldawen ipan na met patapogen nen diay nuangna diay karayan. Uray no adayo met bassit diay pangipatapogan na kadaydiay nuangna idiay ayan ti aglalaba, masirpat na met latta daguidiay ruprupa da ken nakapalingay nga bag-baggida. Agar-arapaap ni Berto nga mangog-ugas diay kudil ti nuang nga kapitpitak. Is-is-isuan na diay nuang, sana kitkitaen ni Tetang sagpaminsan, diay met baggi ni Tetang ngen ti ap-aprosan na idiay panpanonotnan.

Ala, inaldaw dayta nga agpadigos ti nuangna ni Berto idiay karayan. Kasta met ken ni Tetang, inaldaw met nga mapan diay karayan nga aglaba. Di saan nga agkabayag, ken awan ti nakapuot, immasidegen diay pagpadigosan ti nuang ken diay paglabaan. Nagsao ni Berto... "Ading, anya kadi ti daydayawen nga naganyo?" Awan met ti sumungsungbat. Daguidiay dadduma nga babbai nga aglablaba, ti pagaammo da a ket isuda ti nagsaludsodan diay lalaki nga agpadpadigos ti nuangna. Ngem awan latta ti sumongbat kadakuada.

"Oy Tetang. Sikan sa ti kayatna nga maamammo," kinona diay maysa nga baket nga tumaltaliaw ken ni Tetang.

"Oo... saan nga siak Nang. Diak amammo dayta," insungbat met ni Tetang. Di na pay inngato diay rupana. Diay matana ket adda latta't diay batyana ken diay lablabaan na.

(maituloy daytoy nga istorya)